HOME PAGE

 

 AGENDA     

 

AQUASCOPE   

 

LIGGING

CONTACT

 FR

 NL

 EN
 
   
   
   

VIJVER

»

Geschiedenis

»

Natuur

»

Natuurkalender (FR)

 

 

ACTIVITEITEN

»

Een bezoek aan de Aquascope

»

Agenda (FR)

»

Tentoonstellingen (FR)

»

Wilde ochtendschemering

»

Een bezoek aan het reservaat

»

Natuurwandelingen

»

Bezinningspad

»

Schoolanimaties

»

Opleidingen
 

 

Ons ziekenhuis voor vogels en zoogdieren

 

 

VARIA

» Wie zijn wij?

»

Fotogalerij

»

Stageplaatsen/Jobs
» Restaurant
» Logies

»

Newsletter

»

Links

»

Sponsors
 

Geschiedenis: Virelles, een uit de aarde gewonnen meer...


Het domein van Virelles bestaat vooral uit een meer dat het grootste deel van de site beslaat: een watervlak van tachtig hectaren, en daarmee één van de grootste « natuurlijke » plassen van Wallonië. Al moet onmiddellijk gezegd dat het meer niet écht natuurlijk is, want vroeger bestond het zelfs niet eens. Lang geleden was deze plek een uitgestrekt moerasgebied, doorkruist door enkele beekjes...

Kelten en Romeinen waren de eersten die door de rijke bodemschatten van de streek werden aangetrokken. Ze ontwikkelden er de metaalnijverheid die in de XVde en XVIde eeuw tot volle bloei zou komen. Wat heeft dit met het meer van Virelles te maken? Energie, uiteraard, die nodig was voor de werking van de smederijen en het bewerken van metaal. Die energie werd destijds door het water geleverd: waterkracht, tot stand gebracht door natuurlijk waterverval, deed een schoepenrad draaien dat balgen en hamers aandreef. Precies daarom bouwden de uitbaters van de smederij van Virelles in 1580 een stuwdam op de Nicolas beek ten noorden van het huidige meer, om op die manier een waterbekken van een vijftigtal hectaren (de “vivis” van Virelles) tot stand te brengen. Omstreeks 1750 vestigde er zich een tweede smederij op de Eau Blanche, waardoor het waterbekken tot de huidige tachtig hectaren werd vergroot. Het meer van Virelles was geboren. 

Oude gebruiken

 Tegen het einde van de XIXde eeuw geraakten de smederijen en ovens in verval. Oorzaken: uitputting van de ertslagen, kaalslag van de wouden die de smederijen van houtskool voorzagen, de opkomst van de stoommachine, het toenemende gebruik van cokes… Het waterbekken dat voor de metaalnijverheid was aangelegd, verloor zijn eerste bestaansreden maar vond geleidelijk aan nieuwe bestemmingen. De site, eigendom van de prinsen van Chimay, werd verpacht voor visvangst en jacht. De met bies en wilgen begroeide oevers van het meer bezorgden een familie van vlechtwerkers voldoende materiaal voor het opvullen van stoelen en het vervaardigen van manden, korven en matten. Ook het riet vond een nuttige aanwending: het werd gemaaid door de inwoners van omliggende dorpen en het verschafte stevige stengels voor het leggen van daken, het bouwen van hutten of materiaal voor stalstrooisel… Al die oude ambachtelijke of rurale activiteiten uit het pre-industriële tijdperk hebben in grote mate bijgedragen tot het huidige landschap rondom het meer en het ontstaan van ideale habitats voor verschillende opmerkelijke planten- en diersoorten.
Al die activiteiten zijn intussen verdwenen en de opbrengst van de jaarlijkse rietkap blijft onaangewend. De vereniging zoekt momenteel dan ook nuttige aanwendingen voor dit in overvloed aanwezige materiaal.

Aan het strand van Virelles

De opkomst van het massatoerisme vanaf de jaren veertig tot en met het begin van de jaren tachtig, bracht de natuurlijke evenwichten binnen het domein van Virelles ernstige schade toe. In de loop der jaren werden er onthaalstructuren gebouwd en stranden voor baders aangelegd; de boorden van het meer werden gebetonneerd om roeibootjes, waterfietsen, zeil- en motorboten toegang tot het meer te verlenen… al die infrastructuren betekenden evenveel aanslagen op de natuur, gepleegd door de toeristische wildgroei van die tijd. Het trieste hoogtepunt werd bereikt toen er herbiciden in het meer werden geloosd om de waterplanten uit te roeien die de pleziervaart belemmerden. Resultaat: planten en vogels verdwenen, de rietvegetatie werd ernstig aangetast en er deed zich een enorme vissterfte in het meer voor.

Het nieuwe gelaat van Virelles

In 1981 werd er een nieuwe koper voor de site gezocht. Verschillende verkavelingsprojecten en toeristische voorzieningen zagen het licht en vormden opnieuw een bedreiging voor het meer dat – ondanks de zware schade aan het natuurlijk milieu, toegebracht door tientallen jaren van ongebreideld toerisme – nog altijd beschouwd werd als één van de belangrijkste water- en moerasgebieden van Wallonië. Drie natuurbeschermingsorganisaties treden dan op de voorgrond: het genootschap voor ornithologische studies AVES, de BNVR (Belgische Natuur- en Vogelreservaten) en het World Wildlife Fund (WWF) bundelen hun krachten om het domein in pacht te nemen. Er wordt een raad van bestuur voor het natuurdomein van Virelles opgericht. Fortis (toen nog de Generale Bank) had oor voor de argumenten van de natuurbeschermers, kocht de site in 1985 aan en droeg het bestuur ervan over op de drie natuurverenigingen door middel van een erfpachtovereenkomst van negenennegentig jaar. Een gelukkige afloop na een met hindernissen bezaaid parcours…

Een ambitieus project

Op 2 april 2004 ging de site van start met een ambitieus project: de Aquascope. Dit project omvatte de opening van een centrum voor natuurexploratie maar ook het herstel van de oevers van het meer. De betonnen bermen, aangelegd voor de toeristische activiteiten van weleer, vormden immers een weinig herbergzame biotoop voor de fauna en flora van het reservaat. Een volledige herinrichting tot natuurlijke bermen met een “woudzoomeffect” (lagunes, eilandjes, abrupte oevers) zorgde voor een snelle groei in de diversiteit van waargenomen diersoorten. Een stap voorwaarts dankzij een terugkeer naar het verleden, in zekere zin..

De Aquascope is een ambitieus waagstuk: toerisme verzoenen met milieubescherming. De toeristische bestemming van de site moet behouden blijven, maar met een zo gering mogelijke impact op het natuurlijk milieu en met bewustmaking als hoofddoel.

Vandaag de dag verenigen de diensten voor milieubehoud en sensibilisering hun krachten om zoveel mogelijk bij te dragen tot de vrijwaring van het leefmilieu in de ruimste zin van het woord.

 

Site Created by: AGILOG

Electrabel is hoofdsponsor van Aquascope Virelles

©2006 Virelles Nature Asbl